Συνδικαλιστική άδεια

Εκδίδεται από: Διεύθυνση Εκπαίδευσης

Ειδικότερα

  • Για μόνιμους εκπαιδευτικούς· οι ρυθμίσεις αφορούν συνδικαλιστικά στελέχη/αντιπροσώπους, όχι κάθε μέλος συνδικαλιστικής οργάνωσης.
  • Η σχολική μονάδα παραλαμβάνει και πρωτοκολλεί την έγγραφη γνωστοποίηση/αίτηση και τα στοιχεία που τεκμηριώνουν το συνδικαλιστικό αξίωμα.
  • Η σχολική μονάδα υποβάλλει την άδεια στο MySchool χωρίς έγκριση.
  • Η Διεύθυνση Εκπαίδευσης ελέγχει τη νόμιμη κατηγορία και το αντίστοιχο χρονικό όριο και εκδίδει το σχετικό υπηρεσιακό έγγραφο ή πράξη.
  • Η νόμιμη συνδικαλιστική άδεια δεν τελεί υπό διακριτική έγκριση της Υπηρεσίας: γνωστοποιούνται εγγράφως η έναρξη και η λήξη· εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, η Υπηρεσία δεν εγκρίνει ή απορρίπτει κατά διακριτική ευχέρεια τη χρήση της.

Νομοθετικό πλαίσιο

  • Άρθρο 383 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121) «Κώδικας Εργατικού Δικαίου» — ισχύουσα κωδικοποίηση των συνδικαλιστικών αδειών.
  • Άρθρο 386 του π.δ. 62/2025, ως προς την εφαρμογή του σχετικού πλαισίου στους έμμισθους πολιτικούς υπαλλήλους του Δημοσίου.
  • Άρθρο 384 του π.δ. 62/2025, ως προς τη διατήρηση ευνοϊκότερων ρυθμίσεων.
  • Άρθρα 17, 18 και 30 του ν. 1264/1982, όπως διαμορφώθηκαν και κωδικοποιήθηκαν αντιστοίχως στα άρθρα 383, 384 και 386 του π.δ. 62/2025.
  • Άρθρο 90 του ν. 4808/2021, με το οποίο τροποποιήθηκε το άρθρο 17 του ν. 1264/1982 πριν από την κωδικοποίησή του.
  • Παρ. 5 του άρθρου 22 του ν. 1400/1983, ως προς τη χορήγηση με αποδοχές των συνδικαλιστικών αδειών στους υπαγόμενους στο καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων.
  • Άρθρο 19 του ν. 4472/2017, ως προς την αναμόρφωση του άρθρου 17 του ν. 1264/1982.
  • Έγγραφο ΥΠ.ΕΣ. ΔΙΔΑΔ/Φ.69/93/18258/21-08-2017.
  • Έγγραφο ΥΠΑΙΘ 221297/Ε1/18-12-2017, ΑΔΑ: 7Ν2Λ4653ΠΣ-ΘΗ2, όπως ανακοινοποιήθηκε στο ορθό, σχετικά με τη χορήγηση συνδικαλιστικών αδειών με αποδοχές σε μέλη συνδικαλιστικών οργανώσεων εκπαιδευτικών.
  • Έγγραφο ΥΠΑΙΘ Φ.351.5/27/19630/Δ1/29-02-2008, ειδικά για Πρόεδρο, Αντιπρόεδρο και Γενικό Γραμματέα πρωτοβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων εκπαιδευτικών και τη δυνατότητα τμηματικής χορήγησης ή εφαρμογής μειωμένου διδακτικού ωραρίου.
  • Εγκύκλιος ΥΠΑΙΘ Φ.351.5/43/67822/Δ1/05-05-2014, κατά το μέρος που εξακολουθεί να εφαρμόζεται.

Αποδοχές

Για τους μόνιμους εκπαιδευτικούς:

  • οι προβλεπόμενες συνδικαλιστικές άδειες χορηγούνται με αποδοχές,
  • ο χρόνος της νόμιμης συνδικαλιστικής άδειας λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για τα δικαιώματα που απορρέουν από την υπηρεσιακή και ασφαλιστική σχέση,
  • δεν εφαρμόζεται μηχανικά στους μόνιμους εκπαιδευτικούς η διάκριση του γενικού εργατικού καθεστώτος μεταξύ αδειών με και χωρίς αποδοχές, λόγω της ειδικής ρύθμισης που ισχύει για τους υπαγόμενους στο καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων.

Διάρκεια

Η διάρκεια εξαρτάται από:

  • το επίπεδο της συνδικαλιστικής οργάνωσης,
  • το συγκεκριμένο αξίωμα του/της εκπαιδευτικού,
  • την αντιπροσωπευτικότητα της οργάνωσης, όπου απαιτείται,
  • τον αριθμό των μελών ή των ψηφισάντων μελών, ανάλογα με τη συγκεκριμένη νόμιμη κατηγορία.

Η άδεια μπορεί να αφορά:

  • όλο το χρονικό διάστημα της θητείας,
  • δεκαπέντε (15) ημέρες τον μήνα,
  • εννέα (9) ημέρες τον μήνα,
  • πέντε (5) ημέρες τον μήνα,
  • τρεις (3) ημέρες τον μήνα,
  • όλη τη διάρκεια συγκεκριμένου συνεδρίου,
  • ειδικά περιορισμένα όρια λόγω χαμηλότερης αντιπροσωπευτικότητας.

1. Τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση

Μέλη Διοικητικού Συμβουλίου της πιο αντιπροσωπευτικής τριτοβάθμιας οργάνωσης

  • Χορηγείται άδεια για όσο χρόνο διαρκεί η θητεία τους.

Μέλη Εκτελεστικής Επιτροπής και Γραμματείας της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων

  • Χορηγείται άδεια για όσο χρόνο διαρκεί η θητεία τους.

2. Δευτεροβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις

Πρόεδρος και Γενικός Γραμματέας Ομοσπονδίας

  • Όταν οι υπαγόμενες οργανώσεις έχουν περισσότερα από δέκα χιλιάδες (10.000) ψηφίσαντα μέλη: άδεια για όσο χρόνο διαρκεί η θητεία τους.

Πρόεδρος Ομοσπονδίας

  • Όταν οι υπαγόμενες πρωτοβάθμιες οργανώσεις έχουν από χίλια πεντακόσια ένα (1.501) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ψηφίσαντα μέλη: άδεια για όσο χρόνο διαρκεί η θητεία του/της.
  • Όταν οι υπαγόμενες πρωτοβάθμιες οργανώσεις έχουν έως χίλια πεντακόσια (1.500) μέλη: δεκαπέντε (15) ημέρες τον μήνα.

Αντιπρόεδρος, Γενικός Γραμματέας και Ταμίας της πιο αντιπροσωπευτικής δευτεροβάθμιας οργάνωσης

  • Δεκαπέντε (15) ημέρες τον μήνα.

Λοιπά μέλη Διοικητικού Συμβουλίου της πιο αντιπροσωπευτικής δευτεροβάθμιας οργάνωσης

  • Εννέα (9) ημέρες τον μήνα.

3. Πρωτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις

Στον/στην Πρόεδρο, Αντιπρόεδρο ή Γενικό/ή Γραμματέα πρωτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης:

  • Οργάνωση με 500 μέλη και άνω → πέντε (5) ημέρες τον μήνα.
  • Οργάνωση με λιγότερα από 500 μέλη → τρεις (3) ημέρες τον μήνα.

Στην κατηγορία αυτή δεν περιλαμβάνεται αυτομάτως ο/η Ταμίας μόνο λόγω του αξιώματος. Η ρητή πρόβλεψη του νόμου αφορά Πρόεδρο, Αντιπρόεδρο και Γενικό Γραμματέα.

4. Νομαρχιακά Τμήματα Α.Δ.Ε.Δ.Υ.

Όπου οι διατάξεις περί συνδικαλιστικών αδειών αναφέρονται σε Εργατικά Κέντρα, καταλαμβάνονται και τα Νομαρχιακά Τμήματα που υπάγονται στην Α.Δ.Ε.Δ.Υ. Η αντιστοίχιση προβλέπεται ρητά στο ισχύον πλαίσιο.

5. Αντιπρόσωποι σε συνέδρια

Στους αντιπροσώπους:

  • δευτεροβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων,
  • τριτοβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων,
  • Ευρωπαϊκών Συμβουλίων Εργαζομένων,

χορηγείται άδεια για όλη τη διάρκεια των συνεδρίων στα οποία συμμετέχουν.

Απαιτείται να προκύπτουν η ιδιότητα του/της αντιπροσώπου και οι πραγματικές ημερομηνίες του συνεδρίου.

6. Ειδικοί περιορισμοί λόγω αντιπροσωπευτικότητας

Μη αντιπροσωπευτικότερες τριτοβάθμιες οργανώσεις

  • Για μέλη Εκτελεστικής Επιτροπής ή Προεδρείου: άδεια έως τριάντα (30) ημέρες τον χρόνο.

Αμέσως επόμενη της πιο αντιπροσωπευτικής δευτεροβάθμιας οργάνωση

  • Για τον/την Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου: ετήσιο όριο τριάντα (30) ημερών, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις αντιπροσωπευτικότητας.

Δεύτερη αντιπροσωπευτικότερη επιχειρησιακή οργάνωση

  • Για τα αντίστοιχα συνδικαλιστικά στελέχη: εφαρμόζεται το ένα τρίτο (1/3) του χρόνου που προβλέπεται για τις αντίστοιχες κατηγορίες του νόμου.

Οι ειδικοί αυτοί περιορισμοί εφαρμόζονται μόνο όταν συντρέχει ακριβώς η προβλεπόμενη περίπτωση αντιπροσωπευτικότητας.

Μειωμένο διδακτικό ωράριο για στελέχη πρωτοβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων εκπαιδευτικών

Ειδικά για Πρόεδρο, Αντιπρόεδρο ή Γενικό/ή Γραμματέα πρωτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης εκπαιδευτικών, το έγγραφο ΥΠΑΙΘ Φ.351.5/27/19630/Δ1/29-02-2008 προβλέπει ότι η δικαιούμενη μηνιαία άδεια μπορεί να χορηγείται:

  • τμηματικά, ή
  • με μορφή μειωμένου διδακτικού ωραρίου.

Υπολογισμός: Μηνιαία μείωση ωραρίου = Ώρες υποχρεωτικής διδασκαλίας × Δικαιούμενες ημέρες συνδικαλιστικής άδειας / 5

Η εφαρμογή αφορά μόνο αυτή την κατηγορία στελεχών πρωτοβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων εκπαιδευτικών και δεν αποτελεί γενικό κανόνα μετατροπής κάθε μορφής συνδικαλιστικής άδειας σε μειωμένο ωράριο.

Ο τρόπος εφαρμογής καθορίζεται υπηρεσιακά σε συνεργασία της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης, της σχολικής μονάδας και της πρωτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης.

Χρόνος και τρόπος προηγούμενης γνωστοποίησης

Ο/Η εκπαιδευτικός που πρόκειται να κάνει χρήση συνδικαλιστικής άδειας:

  • ενημερώνει εγγράφως την Υπηρεσία,
  • μπορεί να χρησιμοποιήσει οποιονδήποτε έγγραφο τρόπο, συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου,
  • πραγματοποιεί την ενημέρωση αμέσως μόλις αυτό είναι δυνατό και το αργότερο κατά την εβδομάδα που προηγείται της έναρξης της άδειας.

Σε επείγουσα περίπτωση:

  • η άδεια μπορεί να αρχίσει αμέσως μετά την προηγούμενη ενημέρωση της Υπηρεσίας,
  • εφόσον ήταν αντικειμενικά αδύνατη η ενημέρωση σε προγενέστερο χρόνο.

Η προηγούμενη ενημέρωση περιορίζεται στην ανακοίνωση του χρόνου έναρξης και λήξης της άδειας.

Δεν επιτρέπεται να απαιτείται στο πλαίσιο της γνωστοποίησης ο συγκεκριμένος συνδικαλιστικός λόγος για τον οποίο λαμβάνεται η άδεια.

Βασικές διευκρινίσεις

  • Η συνδικαλιστική άδεια δεν χορηγείται γενικά σε κάθε μέλος συνδικαλιστικής οργάνωσης· απαιτείται συγκεκριμένη νόμιμη ιδιότητα ή περίπτωση.
  • Όπου το δικαίωμα συνδέεται με θητεία, πρέπει να προκύπτει η διάρκεια της θητείας.
  • Όπου απαιτείται συγκεκριμένος αριθμός μελών ή ψηφισάντων μελών, τεκμηριώνεται με επίσημο στοιχείο της συνδικαλιστικής οργάνωσης.
  • Για τις δευτεροβάθμιες οργανώσεις ελέγχεται ειδικά αν η διάταξη απαιτεί την ιδιότητα της πιο αντιπροσωπευτικής οργάνωσης.
  • Το 15ήμερο του/της Προέδρου Ομοσπονδίας (έως 1.500 μέλη) δεν συγχέεται με το 15ήμερο Αντιπροέδρου, Γενικού Γραμματέα και Ταμία της πιο αντιπροσωπευτικής δευτεροβάθμιας οργάνωσης.
  • Η συμμετοχή σε απλή Γενική Συνέλευση δεν ταυτίζεται αυτομάτως με την άδεια αντιπροσώπου για διάρκεια συνεδρίου.
  • Η συνδικαλιστική άδεια είναι αυτοτελής και δεν αφαιρείται από την κανονική άδεια.

Υπηρεσία σε περισσότερες σχολικές μονάδες

Αν ο/η εκπαιδευτικός υπηρετεί σε περισσότερες από μία σχολικές μονάδες:

  • η γνωστοποίηση/αίτηση υποβάλλεται μέσω της σχολικής μονάδας τοποθέτησης που χειρίζεται υπηρεσιακά την άδεια,
  • ενημερώνονται άμεσα όλες οι σχολικές μονάδες στις οποίες υπηρετεί,
  • ενημερώνονται τα σχολεία διάθεσης ή συμπλήρωσης ωραρίου,
  • σε περίπτωση μειωμένου διδακτικού ωραρίου, η κατανομή του προγράμματος συντονίζεται με όλες τις επηρεαζόμενες σχολικές μονάδες.

Καταχώριση στο MySchool

Η άδεια καταχωρίζεται με την ειδικότερη διαθέσιμη κατηγορία που αντιστοιχεί στο επίπεδο της οργάνωσης, στο συγκεκριμένο αξίωμα και στη νόμιμη κατηγορία άδειας.

Ενδεικτικές κατηγορίες:

  • «ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ – Αντιπρόεδρος / Γεν. Γραμματέας / Ταμίας πιο αντιπροσωπευτικής δευτεροβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης»
  • «ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ – Μέλος ΔΣ πιο αντιπροσωπευτικής δευτεροβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης»
  • «ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ – Μέλος ΔΣ αμέσως επόμενης της πιο αντιπροσωπευτικής δευτεροβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης»
  • «ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ – Πρόεδρος / Αντιπρόεδρος / Γεν. Γραμματέας πρωτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης με <500 μέλη»
  • «ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ – Πρόεδρος / Αντιπρόεδρος / Γεν. Γραμματέας πρωτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης με >=500 μέλη»
  • «ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ – Πρόεδρος Ομοσπονδίας / Νομαρχιακού Τμήματος ΑΔΕΔΥ (<1500 …)»
  • «ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ – Συμμετοχή σε συνέδριο αντιπροσώπου στις δευτεροβάθμιες και τριτοβάθμιες οργανώσεις και στα Ευρωπαϊκά Συμβούλια Εργαζομένων»
  • Σύμφωνα με την υπ’ αρ. Φ8/28610/ΓΔ4/15-03-2022 εγκύκλιο του ΥΠΑΙΘ, οι Διευθυντές και Προϊστάμενοι των σχολικών μονάδων οφείλουν, όταν η άδεια εκπαιδευτικού υπερβαίνει τις δέκα (10) ημέρες, να την καταχωρίζουν και στην ενότητα «Απουσίες εργαζομένου που σχετίζονται με αυτή την τοποθέτηση». Η καταχώριση πραγματοποιείται τόσο από τον Διευθυντή ή Προϊστάμενο του σχολείου τοποθέτησης όσο και από τον Διευθυντή ή Προϊστάμενο κάθε σχολείου διάθεσης, με τις ακριβείς ημερομηνίες έναρξης και λήξης της άδειας.

Η σχολική μονάδα υποβάλλει άμεσα την άδεια στο MySchool χωρίς έγκριση· η έγκριση πραγματοποιείται από τη ΔΠΕ, σύμφωνα με την αναρτημένη διαδικασία. Χρησιμοποιείται η ειδικότερη διαθέσιμη κατηγορία, όχι γενική, όταν υπάρχει ακριβέστερη επιλογή.

Δικαιολογητικά

Ανάλογα με την περίπτωση απαιτούνται:

  • αίτηση ή έγγραφη γνωστοποίηση του/της εκπαιδευτικού,
  • βεβαίωση της συνδικαλιστικής οργάνωσης,
  • επίσημο στοιχείο εκλογής,
  • πρακτικό συγκρότησης του αρμόδιου οργάνου,
  • στοιχείο από το οποίο προκύπτει το συγκεκριμένο αξίωμα,
  • στοιχείο από το οποίο προκύπτει η διάρκεια της θητείας,
  • βεβαίωση αριθμού μελών, όπου η κατηγορία εξαρτάται από αριθμό μελών,
  • βεβαίωση αριθμού ψηφισάντων μελών, όπου η διάταξη χρησιμοποιεί ως κριτήριο τα ψηφίσαντα μέλη,
  • στοιχείο αντιπροσωπευτικότητας της οργάνωσης, όπου απαιτείται,
  • διαβιβαστικό της σχολικής μονάδας προς τη ΔΠΕ.

Για συμμετοχή σε συνέδριο — επιπλέον:

  • επίσημο στοιχείο ορισμού ή εκλογής ως αντιπροσώπου,
  • πρόσκληση ή επίσημο πρόγραμμα του συνεδρίου,
  • στοιχείο των πραγματικών ημερομηνιών έναρξης και λήξης,
  • όπου απαιτείται για την ολοκλήρωση του υπηρεσιακού φακέλου, βεβαίωση συμμετοχής.

Για μειωμένο διδακτικό ωράριο — επιπλέον:

  • αίτημα του/της δικαιούχου εκπαιδευτικού για εφαρμογή της διευκόλυνσης,
  • στοιχεία του υποχρεωτικού διδακτικού ωραρίου,
  • στοιχεία της δικαιούμενης μηνιαίας συνδικαλιστικής άδειας,
  • υπηρεσιακή πράξη ή έγγραφο της ΔΠΕ που καθορίζει την εφαρμογή της μείωσης,
  • ενημέρωση όλων των επηρεαζόμενων σχολικών μονάδων.

Ενέργειες σχολικής μονάδας

Η σχολική μονάδα:

  • παραλαμβάνει και πρωτοκολλεί την έγγραφη γνωστοποίηση/αίτηση,
  • ελέγχει την πληρότητα των στοιχείων που τεκμηριώνουν:
    • τη συνδικαλιστική οργάνωση, το επίπεδό της, το συγκεκριμένο αξίωμα και τη διάρκεια της θητείας,
    • τυχόν αριθμό μελών, ψηφισάντων μελών ή αντιπροσωπευτικότητας,
  • προσδιορίζει την πιθανή νόμιμη κατηγορία (θητεία, 15/9/5/3 ημέρες τον μήνα, διάρκεια συνεδρίου, ειδικό όριο αντιπροσωπευτικότητας),
  • δεν ζητά τον συγκεκριμένο συνδικαλιστικό λόγο κάθε επιμέρους χρήσης,
  • ελέγχει αν η γνωστοποίηση έγινε εμπρόθεσμα (άμεσα μόλις ήταν δυνατό, κανονικά το αργότερο κατά την προηγούμενη εβδομάδα)· σε επείγουσα περίπτωση καταγράφει την άμεση προηγούμενη ενημέρωση,
  • υποβάλλει άμεσα την άδεια στο MySchool με την ειδικότερη διαθέσιμη κατηγορία, χωρίς έγκριση,
  • συντάσσει διαβιβαστικό και αποστέλλει στη ΔΠΕ:
    • την αίτηση ή έγγραφη γνωστοποίηση,
    • τη βεβαίωση της συνδικαλιστικής οργάνωσης,
    • τα στοιχεία εκλογής, συγκρότησης οργάνου και διάρκειας θητείας,
    • τυχόν βεβαιώσεις αριθμού μελών ή ψηφισάντων μελών,
    • τυχόν στοιχεία αντιπροσωπευτικότητας ή συνεδρίου,
    • το διαβιβαστικό,
    • Αποδεικτικό καταχώρισης στο MySchool σε μορφή PDF, με δεξί κλικ στη σελίδα της άδειας → «Εκτύπωση» → «Αποθήκευση ως PDF».
    •