Εκδίδεται από: Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης, για άδεια άνω του ενός (1) μήνα, μετά από γνώμη του αρμόδιου Ανώτερου Περιφερειακού Υπηρεσιακού Συμβουλίου
Ειδικότερα
- Για μόνιμους εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης απαιτείται, για άδεια άνω του ενός (1) μήνα, γνώμη του αρμόδιου Α.Π.Υ.Σ.Π.Ε.
- Η τελική απόφαση εκδίδεται από τον/την αρμόδιο/α Περιφερειακό/ή Διευθυντή/ντρια Εκπαίδευσης.
- Η σχολική μονάδα παραλαμβάνει και διαβιβάζει το αίτημα στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
- Η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ελέγχει τον φάκελο και τον διαβιβάζει αρμοδίως στην Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης.
- Η σχολική μονάδα και η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης δεν εκδίδουν την τελική απόφαση για άδεια άνω του ενός μήνα.
Κανόνας εφαρμογής για μόνιμους εκπαιδευτικούς σχολείων: Η ουσία της άδειας προκύπτει από την παρ. 3 του άρθρου 51 του ν. 3528/2007. Η διαδικασία, ο προγραμματισμός και η διοικητική πρακτική διάρκειας για εκπαιδευτικούς διέπονται από τις ειδικές ρυθμίσεις ΥΠΑΙΘ (άρθρο 125, εγκύκλιοι/έγγραφα ΥΠΑΙΘΑ, Α.Π.Υ.Σ.Π.Ε.).
Νομοθετικό πλαίσιο
- Παρ. 3 του άρθρου 51 του ν. 3528/2007, όπως ισχύει.
- Περ. δ΄ της παρ. 13 του άρθρου 18 του ν. 4027/2011, όπου εφαρμόζεται.
- Περ. Ε΄ του άρθρου 16 του ν. 1566/1985, κατά το μέρος που αφορά την ειδική διαδικασία αδειών χωρίς αποδοχές εκπαιδευτικών.
- Άρθρο 125 του ν. 4926/2022 και εγκύκλιος ΥΠΑΙΘ 50125/Ε3/04-05-2022.
- Έγγραφο ΥΠΑΙΘΑ 143124/Ε3/18-12-2023 (πλαίσιο αδειών άνευ αποδοχών εκπαιδευτικών / πρακτική μακροχρόνιων αδειών).
- Εγκύκλιος ΥΠΑΙΘ Φ.351.5/43/67822/Δ1/05-05-2014, κατά το μέρος που εξακολουθεί να εφαρμόζεται.
- Εγκύκλιος ΥΠΑΙΘ Φ.361.29/1/138454/Δ1/27-09-2013, κατά το μέρος που εξακολουθεί να εφαρμόζεται ως προς τη διαδικασία μέσω Α.Π.Υ.Σ.Π.Ε.
Η παρ. 3 του άρθρου 51 προβλέπει ότι υπάλληλος του οποίου ο/η σύζυγος υπηρετεί στο εξωτερικό σε μία από τις ρητά αναφερόμενες κατηγορίες φορέων δικαιούται άδεια χωρίς αποδοχές έως έξι έτη, συνεχόμενα ή τμηματικά, εφόσον έχει συμπληρώσει διετή πραγματική υπηρεσία.
Διάρκεια και βασικοί όροι
- Έως έξι (6) έτη συνολικά.
- Χορηγείται χωρίς αποδοχές.
- Μπορεί να ληφθεί συνεχόμενα ή τμηματικά.
- Απαιτείται προηγούμενη συμπλήρωση διετούς πραγματικής υπηρεσίας.
- Το δικαίωμα θεμελιώνεται μόνο για όσο χρονικό διάστημα ο/η σύζυγος υπηρετεί πράγματι στο εξωτερικό σε επιλέξιμο φορέα.
- Σε τμηματική χρήση παρακολουθείται σωρευτικά ο ήδη χρησιμοποιηθείς χρόνος, ώστε να μην υπερβεί το συνολικό ανώτατο όριο των έξι (6) ετών.
- Κάθε αίτηση πρέπει να αναφέρει πλήρη ημερομηνία έναρξης και λήξης.
Εκπαιδευτικό πλαίσιο διάρκειας και προγραμματισμού (ΥΠΑΙΘ)
Για μόνιμους εκπαιδευτικούς, πέραν της ουσίας της παρ. 3:
-
Άρθρο 125 ν. 4926/2022 — όταν η άδεια υπερβαίνει τις είκοσι (20) ημέρες και το διάστημα/λόγος είναι γνωστά εκ των προτέρων:
- αίτηση έως 31 Μαΐου,
- απόφαση έως 30 Ιουνίου,
- για διάστημα εντός του αμέσως επόμενου σχολικού έτους.
-
Μακροχρόνια άδεια άνω του ενός (1) μήνα — σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες ΥΠΑΙΘΑ για άδειες άνευ αποδοχών εκπαιδευτικών και την ισχύουσα υπηρεσιακή πρακτική:
- η χορήγηση γίνεται κατά κανόνα με αναφορά σε διάστημα έως τη λήξη του σχολικού έτους (31 Αυγούστου),
- μέχρι την έκδοση ειδικής δεσμευτικής νεότερης οδηγίας του ΥΠΑΙΘΑ, εφαρμόζεται η ισχύουσα υπηρεσιακή πρακτική και οι επίσημες οδηγίες ΥΠΑΙΘΑ.
-
Η διαδικασία έκδοσης για άδεια άνω του ενός μήνα διέρχεται από Α.Π.Υ.Σ.Π.Ε. και Περιφερειακό/ή Διευθυντή/ντρια, όχι από τη σχολική μονάδα ή τη ΔΠΕ ως τελικό όργανο.
Περιπτώσεις χορήγησης
Η άδεια χορηγείται όταν ο/η σύζυγος υπηρετεί στο εξωτερικό:
- σε ελληνική υπηρεσία του Δημοσίου,
- σε υπηρεσία νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου,
- σε άλλο φορέα του δημόσιου τομέα,
- σε υπηρεσία ή φορέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
- σε διεθνή οργανισμό στον οποίο μετέχει και η Ελλάδα.
Απαιτείται να προκύπτουν από επίσημα στοιχεία: ο συγκεκριμένος φορέας, η ιδιότητά του, η χώρα και ο τόπος υπηρεσίας, η ημερομηνία έναρξης της υπηρεσίας του/της συζύγου στο εξωτερικό και η προβλεπόμενη διάρκεια της υπηρεσίας ή το χρονικό διάστημα τοποθέτησης.
Δεν αρκεί ιδιωτική εργασία του/της συζύγου στο εξωτερικό
Η συγκεκριμένη άδεια δεν θεμελιώνεται μόνο επειδή ο/η σύζυγος:
- εργάζεται σε κοινή ιδιωτική επιχείρηση στο εξωτερικό,
- έχει ατομική επιχείρηση στο εξωτερικό,
- ασκεί ελεύθερο επάγγελμα στο εξωτερικό,
- έχει εγκατασταθεί γενικά στο εξωτερικό,
- εργάζεται σε αλλοδαπό φορέα που δεν εμπίπτει στις κατηγορίες της παρ. 3 του άρθρου 51,
- εργάζεται σε φορέα που απλώς χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Απαιτείται πραγματική υπηρέτηση σε φορέα που εμπίπτει στο νόμιμο πεδίο της διάταξης.
Διετής πραγματική υπηρεσία
Η διετής πραγματική υπηρεσία αποτελεί υποχρεωτική προϋπόθεση.
- Η άδεια δεν χορηγείται βάσει της παρ. 3 πριν από τη συμπλήρωση της διετίας.
- Η προϋπόθεση ελέγχεται κατά τον χρόνο εξέτασης του αιτήματος.
- Η διετία πρέπει να αφορά πραγματική υπηρεσία που αναγνωρίζεται υπηρεσιακά ως τέτοια.
Διάκριση: Η προϋπόθεση διετίας δεν ισχύει για την άδεια λόγω αποδοχής θέσης στην ΕΕ ή σε διεθνή οργανισμό (παρ. 4 του άρθρου 51).
Υποχρεωτικός χαρακτήρας του δικαιώματος
Η παρ. 3 του άρθρου 51 χρησιμοποιεί διατύπωση δικαιώματος του υπαλλήλου, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Απαιτείται να αποδεικνύονται σωρευτικά:
- η συζυγική σχέση,
- η διετής πραγματική υπηρεσία του/της εκπαιδευτικού,
- η υπηρεσία του/της συζύγου στο εξωτερικό,
- η υπαγωγή του φορέα σε μία από τις νόμιμες κατηγορίες,
- το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα για το οποίο ζητείται η άδεια.
Η διοικητική διαδικασία γνώμης Α.Π.Υ.Σ.Π.Ε. και έκδοσης απόφασης από την ΠΔΕ δεν μεταβάλλει τις ουσιαστικές προϋποθέσεις της παρ. 3.
Τμηματική χρήση
Η άδεια μπορεί να χορηγείται τμηματικά. Σε κάθε νέα χρήση:
- υποβάλλεται νέο αίτημα για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα,
- ελέγχεται ότι ο/η σύζυγος εξακολουθεί να υπηρετεί στο εξωτερικό σε επιλέξιμο φορέα,
- ελέγχεται το ήδη χρησιμοποιηθέν συνολικό διάστημα,
- προσκομίζονται επικαιροποιημένα στοιχεία, όπου απαιτείται,
- δεν επιτρέπεται υπέρβαση του συνολικού ορίου των έξι (6) ετών,
- για κάθε νέο τμήμα άνω των είκοσι (20) ημερών εφαρμόζεται, όπου συντρέχει, ο προγραμματισμός του άρθρου 125.
Χρόνος πραγματικής υπηρεσίας
Ο χρόνος της συγκεκριμένης άδειας δεν λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας.
Η παρ. 5 του άρθρου 51 αναγνωρίζει ως χρόνο πραγματικής υπηρεσίας μόνο τις άδειες των παρ. 1 και 4 του άρθρου 51. Η άδεια της παρ. 3 δεν περιλαμβάνεται στις εξαιρέσεις αυτές.
Εξαιρέσεις από την προθεσμία της 31ης Μαΐου
Η προθεσμία του άρθρου 125 δεν εφαρμόζεται όταν:
- η ιδιότητα του/της εκπαιδευτικού αποκτάται μετά την 31η Μαΐου,
- είναι αντικειμενικά αδύνατος ο προγραμματισμός του χρονικού διαστήματος της άδειας,
- συντρέχουν λόγοι υγείας ή άλλοι εξαιρετικοί λόγοι που ανακύπτουν μετά την 31η Μαΐου,
- ο/η εκπαιδευτικός υπηρετεί με απόσπαση σε εξωδιδακτική θέση, κατά τις προϋποθέσεις του άρθρου 125.
Η εκπρόθεσμη υποβολή από μόνη της δεν αρκεί· πρέπει να συντρέχει και να τεκμηριώνεται νόμιμη εξαίρεση.
Ανάληψη υπηρεσίας μετά τη λήξη
Ο/Η εκπαιδευτικός οφείλει να αναλάβει υπηρεσία μετά τη λήξη του εγκεκριμένου χρονικού διαστήματος.
- Η ημερομηνία λήξης παρακολουθείται υπηρεσιακά.
- Τυχόν νέα τμηματική χρήση απαιτεί νέα νόμιμη διαδικασία και νέα απόφαση.
- Η παράταση δεν θεωρείται αυτοδίκαιη.
- Η μη ανάληψη υπηρεσίας χωρίς νέα εγκεκριμένη άδεια δεν καλύπτεται από την προηγούμενη απόφαση.
Η ειδική δίμηνη προθεσμία αυτοδίκαιης παραίτησης της παρ. 4 του άρθρου 51 αφορά την διαφορετική άδεια αποδοχής θέσης στην ΕΕ ή σε διεθνή οργανισμό και δεν μεταφέρεται στην άδεια της παρ. 3.
Καταχώριση στο MySchool
Η άδεια καταχωρίζεται ως:
«Άνευ Αποδοχών λόγω υπηρετούντος συζύγου στο εξωτερικό (ΔΥ Κώδικας άρ. 51, παρ. 3 και ν. 4027/2011 άρ. 18, παρ. 13δ)»
Σύμφωνα με την υπ’ αρ. Φ8/28610/ΓΔ4/15-03-2022 εγκύκλιο του ΥΠΑΙΘ, οι Διευθυντές και Προϊστάμενοι των σχολικών μονάδων οφείλουν, όταν η άδεια εκπαιδευτικού υπερβαίνει τις δέκα (10) ημέρες, να την καταχωρίζουν και στην ενότητα «Απουσίες εργαζομένου που σχετίζονται με αυτή την τοποθέτηση». Η καταχώριση πραγματοποιείται τόσο από τον Διευθυντή ή Προϊστάμενο του σχολείου τοποθέτησης όσο και από τον Διευθυντή ή Προϊστάμενο κάθε σχολείου διάθεσης, με τις ακριβείς ημερομηνίες έναρξης και λήξης της άδειας.
Δικαιολογητικά
Βασικά — απαιτούνται:
- αίτηση με πλήρη ημερομηνία έναρξης και λήξης,
- πρόσφατο πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης ή άλλο νόμιμο στοιχείο συζυγικής σχέσης,
- επίσημη βεβαίωση της υπηρεσίας ή του φορέα στον οποίο υπηρετεί ο/η σύζυγος στο εξωτερικό,
- επίσημα στοιχεία φορέα, χώρας, τόπου, ημερομηνίας έναρξης και διάρκειας υπηρεσίας ή τοποθέτησης,
- στοιχείο υπαγωγής του φορέα στις κατηγορίες της παρ. 3, όταν δεν είναι αυτονόητο,
- Υπεύθυνη Δήλωση του/της συζύγου (σύμφωνα με την αναρτημένη διαδικασία της ΔΠΕ Ξάνθης),
- διαβιβαστικό της σχολικής μονάδας προς τη ΔΠΕ.
Κατά περίπτωση μπορεί να απαιτούνται: επίσημη μετάφραση· πράξη απόσπασης/τοποθέτησης· απόφαση διορισμού· σύμβαση ή άλλο επίσημο έγγραφο· πρόσθετη βεβαίωση φορέα· έγγραφο παράτασης· στοιχεία προηγούμενης χρήσης· στοιχεία εξαίρεσης από την 31η Μαΐου.
Χρόνος υποβολής
- Η αίτηση υποβάλλεται πριν από την επιθυμητή ημερομηνία έναρξης και εγκαίρως, ώστε να ολοκληρωθούν ο έλεγχος της ΔΠΕ, η διαβίβαση στην ΠΔΕ, η διαδικασία του Α.Π.Υ.Σ.Π.Ε. και η έκδοση της τελικής απόφασης.
- Για αιτήματα άνω των είκοσι (20) ημερών εφαρμόζεται η προθεσμία της 31ης Μαΐου όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 125.
- Σε περίπτωση μεταγενέστερης και μη προβλέψιμης τοποθέτησης του/της συζύγου στο εξωτερικό, υποβάλλονται τα στοιχεία που τεκμηριώνουν την εξαίρεση από τον προγραμματισμό.
- Για νέα τμηματική χρήση απαιτείται νέο αίτημα πριν από την έναρξή της.
Ενέργειες σχολικής μονάδας
Η σχολική μονάδα:
- παραλαμβάνει και πρωτοκολλεί την αίτηση,
- ελέγχει πλήρεις ημερομηνίες και πληρότητα δικαιολογητικών συζυγικής σχέσης / υπηρεσίας συζύγου / Υπεύθυνης Δήλωσης,
- ελέγχει αν το αίτημα υπερβαίνει τις είκοσι (20) ημέρες και εμπίπτει στο άρθρο 125· όταν υποβάλλεται μετά την 31η Μαΐου, παραλαμβάνει τα στοιχεία νόμιμης εξαίρεσης,
- όταν η άδεια υπερβαίνει τις δέκα (10) ημέρες, ενημερώνει την ενότητα «Απουσίες εργαζομένου που σχετίζονται με αυτή την τοποθέτηση», σύμφωνα με την εγκύκλιο Φ8/28610/ΓΔ4/15-03-2022,
- συντάσσει διαβιβαστικό και αποστέλλει στη ΔΠΕ τον πλήρη φάκελο,
- παρακολουθεί την ημερομηνία λήξης και ενημερώνει τη ΔΠΕ για την ανάληψη υπηρεσίας.