Εκδίδεται από: Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης, μετά από γνώμη του αρμόδιου υπηρεσιακού συμβουλίου
Για σοβαρούς λόγους
Νομοθετικό πλαίσιο
- Περ. Ε΄, παρ. 1 και 2 του άρθρου 16 του ν. 1566/1985, όπως ισχύουν (ειδική ρύθμιση εκπαιδευτικών).
- Παρ. 2 και 5 του άρθρου 51 του ν. 3528/2007, όπως ισχύουν.
- Παρ. 4 του άρθρου 37 του ν. 3986/2011.
- Παρ. 1 του άρθρου 37 του ν. 4351/2015 (ανώτατο όριο ειδικής εκπαιδευτικής ρύθμισης: πέντε σχολικά έτη).
- Άρθρο 171 του ν. 4823/2021 (αυτοδίκαιη λύση υπηρεσιακής σχέσης σε περίπτωση μη ανάληψης καθηκόντων).
- Άρθρο 125 του ν. 4926/2022, όπου συντρέχει το ειδικό πεδίο εφαρμογής του.
- Εγκύκλιος ΥΠΑΙΘ 50125/Ε3/04-05-2022 για τον προγραμματισμό μακροχρόνιων αδειών.
- Εγκύκλιος ΥΠΑΙΘ Φ.351.5/43/67822/Δ1/05-05-2014, κατά το μέρος που εξακολουθεί να εφαρμόζεται.
Διάκριση: Για μόνιμους εκπαιδευτικούς εφαρμόζεται η ειδική εκπαιδευτική ρύθμιση του ν. 1566/1985 (έως πέντε σχολικά έτη, έως τη λήξη σχολικού έτους). Δεν εφαρμόζεται μηχανικά το γενικότερο καθεστώς μακροχρόνιας άδειας χωρίς αποδοχές των λοιπών δημοσίων υπαλλήλων μόνο βάσει του άρθρου 51 παρ. 2 του Υπαλληλικού Κώδικα.
Διάρκεια και ανώτατο όριο
- Χορηγείται χωρίς αποδοχές.
- Για εκπαιδευτικούς μπορεί να χορηγείται μέχρι τη λήξη του σχολικού έτους.
- Κάθε αίτημα πρέπει να περιλαμβάνει πλήρη ημερομηνία έναρξης και λήξης.
- Μπορεί να ανανεώνεται ή να χορηγείται εκ νέου, εφόσον εξακολουθούν να συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις και ακολουθείται κάθε φορά η απαιτούμενη διαδικασία.
- Μέγιστη συνολική διάρκεια: πέντε (5) σχολικά έτη.
- Το όριο είναι συνολικό. Δεν θεμελιώνεται νέο αυτοτελές δικαίωμα πενταετίας με νέα αίτηση ή με αλλαγή του σοβαρού λόγου που προβάλλεται.
Περιπτώσεις χορήγησης
Η άδεια μπορεί να χορηγηθεί όταν συντρέχουν σοβαροί λόγοι. Η ειδική διάταξη για τους εκπαιδευτικούς αναφέρει ενδεικτικά:
- θεραπεία δυσίατων ασθενειών του/της ίδιου/ας του/της εκπαιδευτικού,
- θεραπεία δυσίατων ασθενειών μελών της οικογένειάς του/της,
- αντιμετώπιση δύσκολων περιπτώσεων εγκυμοσύνης, τοκετού ή μητρότητας,
- ολοκλήρωση μεταπτυχιακών σπουδών,
- ανάγκη προσωρινής εγκατάστασης στο εξωτερικό.
Η απαρίθμηση είναι ενδεικτική και όχι αποκλειστική. Μπορεί να εξεταστεί και άλλος σοβαρός ιδιωτικός λόγος, εφόσον αιτιολογείται ειδικά και τεκμηριώνεται επαρκώς.
Βασικές διευκρινίσεις
- Η άδεια δεν χορηγείται αυτομάτως.
- Η αίτηση πρέπει να είναι ειδικά αιτιολογημένη και οι λόγοι να τεκμηριώνονται με πρόσφορα δικαιολογητικά.
- Απαιτείται γνώμη του αρμόδιου υπηρεσιακού συμβουλίου· η γνώμη δεν υποκαθιστά την τελική απόφαση του αρμόδιου διοικητικού οργάνου.
- Η χρήση της άδειας προϋποθέτει την έκδοση της αρμόδιας απόφασης.
- Δεν υφίσταται υποχρεωτική χορήγηση μόνο επειδή ο/η εκπαιδευτικός επικαλείται σοβαρό ιδιωτικό λόγο.
Χρόνος πραγματικής υπηρεσίας
Ο χρόνος της συγκεκριμένης άδειας δεν αποτελεί χρόνο πραγματικής υπηρεσίας.
Η παρ. 5 του άρθρου 51 του ν. 3528/2007 αναγνωρίζει ως πραγματική υπηρεσία μόνο τις άδειες χωρίς αποδοχές:
- της παρ. 1 — έως έναν μήνα εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους, και
- της παρ. 4 — για αποδοχή θέσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή σε διεθνή οργανισμό.
Η άδεια για σοβαρούς ιδιωτικούς λόγους της παρ. 2 δεν περιλαμβάνεται στις εξαιρέσεις αυτές.
Προγραμματισμός μακροχρόνιων αδειών — άρθρο 125 ν. 4926/2022
Η προθεσμία της 31ης Μαΐου δεν εφαρμόζεται γενικά σε κάθε άδεια χωρίς αποδοχές άνω του ενός μήνα.
Εφαρμόζεται όταν πρόκειται για άδεια:
- διάρκειας άνω των είκοσι (20) ημερών, και
- σχετική με μία από τις ρητά προβλεπόμενες κατηγορίες:
- ανατροφή τέκνων,
- ειδική προστασία της οικογένειας και της μητρότητας,
- διευκολύνσεις για οικογενειακούς λόγους,
- υπηρεσιακή εκπαίδευση,
- ολοκλήρωση μεταπτυχιακών σπουδών,
- ανάγκη προσωρινής εγκατάστασης στο εξωτερικό.
Στις περιπτώσεις αυτές:
- η αίτηση υποβάλλεται το αργότερο έως την 31η Μαΐου κάθε έτους,
- η απόφαση χορήγησης εκδίδεται το αργότερο έως την 30ή Ιουνίου,
- η άδεια αφορά χρονικό διάστημα εντός του αμέσως επόμενου σχολικού έτους.
Εξαιρέσεις από την προθεσμία της 31ης Μαΐου — όταν:
- η ιδιότητα του/της εκπαιδευτικού αποκτάται μετά την 31η Μαΐου,
- είναι αντικειμενικά αδύνατος ο προγραμματισμός (π.χ. λόγοι υγείας ή άλλοι εξαιρετικοί λόγοι που ανακύπτουν μετά την 31η Μαΐου),
- ο/η εκπαιδευτικός έχει αποσπαστεί σε εξωδιδακτική θέση.
Δεν αρκεί απλώς η εκπρόθεσμη υποβολή· πρέπει να συντρέχει και να τεκμηριώνεται μία από τις νόμιμες εξαιρέσεις.
Υποβολή του αιτήματος
Για τις άδειες που εμπίπτουν στο άρθρο 125 του ν. 4926/2022:
- ο/η εκπαιδευτικός υποβάλλει την αίτηση και τα δικαιολογητικά στην υπηρεσία του/της· ως υπηρεσία νοείται η Διεύθυνση Εκπαίδευσης στην οποία υπηρετεί,
- αν υπηρετεί με απόσπαση ή άλλη αντίστοιχη μετακίνηση, ο φάκελος αποστέλλεται άμεσα στην υπηρεσία της οργανικής θέσης,
- η απόφαση εκδίδεται αρμοδίως από την υπηρεσιακή δομή στην οποία ανήκει οργανικά και γνωστοποιείται στην υπηρεσία στην οποία υπηρετεί ή πρόκειται να υπηρετήσει το επόμενο σχολικό έτος.
Ανάληψη υπηρεσίας μετά τη λήξη της άδειας
Ο/Η εκπαιδευτικός οφείλει να αναλάβει καθήκοντα μετά τη λήξη της χορηγηθείσας μακροχρόνιας άδειας χωρίς αποδοχές.
Αν δεν προβεί σε ανάληψη καθηκόντων εντός ενός (1) μηνός από τη λήξη της άδειας, λύεται αυτοδικαίως η υπηρεσιακή του/της σχέση.
Η ρύθμιση αφορά ειδικά τη μακροχρόνια άδεια χωρίς αποδοχές της περ. Ε΄ του άρθρου 16 του ν. 1566/1985 και δεν πρέπει να συγχέεται με άλλες κατηγορίες άδειας χωρίς αποδοχές που έχουν διαφορετικές ρυθμίσεις επανόδου.
Δεν αφορά
Η παρούσα ενότητα δεν αφορά:
- άδεια χωρίς αποδοχές έως έναν (1) μήνα της παρ. 1 του άρθρου 51,
- γονική άδεια χωρίς αποδοχές για ανατροφή τέκνου,
- άδεια λόγω συζύγου που υπηρετεί στο εξωτερικό,
- άδεια για αποδοχή θέσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή σε διεθνή οργανισμό,
- μειωμένη απασχόληση με ανάλογη μείωση αποδοχών,
- τρίμηνη άδεια ανατροφής τρίτου και άνω τέκνου,
- άδεια υπηρεσιακής εκπαίδευσης.
Οι ανωτέρω περιπτώσεις διέπονται από διαφορετικές ειδικές διατάξεις και προϋποθέσεις.
Καταχώριση στο MySchool
Σύμφωνα με την υπ’ αρ. Φ8/28610/ΓΔ4/15-03-2022 εγκύκλιο του ΥΠΑΙΘ, οι Διευθυντές και Προϊστάμενοι των σχολικών μονάδων οφείλουν, όταν η άδεια εκπαιδευτικού υπερβαίνει τις δέκα (10) ημέρες, να την καταχωρίζουν και στην ενότητα «Απουσίες εργαζομένου που σχετίζονται με αυτή την τοποθέτηση». Η καταχώριση πραγματοποιείται τόσο από τον Διευθυντή ή Προϊστάμενο του σχολείου τοποθέτησης όσο και από τον Διευθυντή ή Προϊστάμενο κάθε σχολείου διάθεσης, με τις ακριβείς ημερομηνίες έναρξης και λήξης της άδειας.
Δικαιολογητικά
Βασικά — απαιτούνται:
- αίτηση του/της εκπαιδευτικού,
- πλήρης ημερομηνία έναρξης και λήξης,
- αναλυτική και συγκεκριμένη αιτιολόγηση των σοβαρών λόγων,
- δικαιολογητικά που τεκμηριώνουν τους επικαλούμενους λόγους,
- διαβιβαστικό της σχολικής μονάδας προς τη ΔΠΕ, όταν το αίτημα υποβάλλεται μέσω της σχολικής μονάδας.
Κατά περίπτωση μπορεί να απαιτούνται:
- ιατρικές γνωματεύσεις ή άλλα ιατρικά δικαιολογητικά,
- βεβαίωση φοίτησης / στοιχεία μεταπτυχιακού προγράμματος / στοιχεία ανάγκης ολοκλήρωσης μεταπτυχιακών σπουδών,
- στοιχεία προσωρινής εγκατάστασης στο εξωτερικό,
- οικογενειακά ή άλλα δημόσια έγγραφα,
- Υπεύθυνη Δήλωση του/της εκπαιδευτικού,
- οποιοδήποτε άλλο πρόσφορο αποδεικτικό στοιχείο που συνδέεται άμεσα με τον επικαλούμενο σοβαρό λόγο.
Ενέργειες σχολικής μονάδας
Η σχολική μονάδα:
- παραλαμβάνει και πρωτοκολλεί την αίτηση,
- ελέγχει πλήρεις ημερομηνίες έναρξης/λήξης και συγκεκριμένη περιγραφή του λόγου,
- παραλαμβάνει τα σχετικά δικαιολογητικά και ελέγχει την πληρότητα του φακέλου χωρίς να αποφαίνεται οριστικά επί της ουσίας,
- ελέγχει αν η άδεια υπερβαίνει τις είκοσι (20) ημέρες και εμπίπτει σε κατηγορία του άρθρου 125 του ν. 4926/2022,
- όταν εφαρμόζεται το άρθρο 125: ελέγχει την προθεσμία της 31ης Μαΐου ή καταγράφει και διαβιβάζει τα στοιχεία νόμιμης εξαίρεσης,
- συντάσσει διαβιβαστικό και αποστέλλει άμεσα στη ΔΠΕ την αίτηση, τα δικαιολογητικά και το διαβιβαστικό,
- όταν η άδεια υπερβαίνει τις δέκα (10) ημέρες, ενημερώνει την ενότητα «Απουσίες εργαζομένου που σχετίζονται με αυτή την τοποθέτηση» (στην κατηγορία αυτή ισχύει πρακτικά πάντα),
- ενημερώνει άμεσα τυχόν σχολεία διάθεσης ή συμπλήρωσης ωραρίου,
- παρακολουθεί την ημερομηνία λήξης της άδειας,
- ενημερώνει άμεσα τη ΔΠΕ για την ανάληψη υπηρεσίας μετά τη λήξη της άδειας.