Εκδίδεται από: Διεύθυνση Εκπαίδευσης
Ειδικότερα
- Η σχολική μονάδα παραλαμβάνει αίτηση και δικαιολογητικά, καταχωρίζει την άδεια στο MySchool και διαβιβάζει στη Διεύθυνση Εκπαίδευσης.
- Η απόφαση χορήγησης εκδίδεται από τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης.
- Η σχολική μονάδα δεν εγκρίνει οριστικά την άδεια στο MySchool.
Διάκριση: Εναλλακτική του μειωμένου ωραρίου ανατροφής (παρ. 2, άρθρο 53). Δεν χορηγούνται ταυτόχρονα για το ίδιο τέκνο.
Κανόνας εφαρμογής για μόνιμες εκπαιδευτικούς: Η ουσία προκύπτει από την παρ. 2 του άρθρου 53 του ν. 3528/2007 και τις σχετικές παραγράφους του ίδιου άρθρου. Η διαδικασία και η καταχώριση στο MySchool ακολουθούν τις οδηγίες της ΔΠΕ Ξάνθης.
Νομοθετικό πλαίσιο
- Παρ. 2, 3, 4 και 5 του άρθρου 53 του ν. 3528/2007, όπως ισχύουν.
- Παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 4210/2013, ως προς την πρόσθετη εξάμηνη άδεια σε περίπτωση διδύμων, τριδύμων ή περισσότερων τέκνων (ενσωματωμένη πλέον στην παρ. 2).
- Περ. α΄ της παρ. 4 και περ. α΄ της παρ. 5 του άρθρου 47 του ν. 4674/2020.
- Παρ. 3 και 4 του άρθρου 56 του ν. 4830/2021.
- Άρθρο 29 του ν. 5043/2023, ως προς τις διευκολύνσεις θετών και ανάδοχων γονέων.
- Άρθρο 125 του ν. 4926/2022, όπου εφαρμόζεται ο προγραμματισμός μακροχρόνιων αδειών.
- Εγκύκλιος ΥΠ.ΕΣ. ΔΙΔΑΔ/Φ.69/215/οικ.14695/20-09-2022.
- Εγκύκλιος ΥΠ.ΕΣ. ΔΙΔΑΔ/Φ.69/220/οικ.18990/07-12-2022.
- Εγκύκλιος ΥΠΑΙΘ 50125/Ε3/04-05-2022.
Διάρκεια και προϋποθέσεις
- Εννέα (9) μηνών με πλήρεις αποδοχές, σε συνεχές χρονικό διάστημα.
- Χορηγείται εφόσον ο γονέας δεν κάνει χρήση του εναλλακτικά προβλεπόμενου μειωμένου ωραρίου ανατροφής για το ίδιο τέκνο.
- Φυσικός γονέας: μέχρι τη συμπλήρωση των τεσσάρων (4) ετών του τέκνου. Αν υπολείπεται διάστημα μικρότερο των 9 μηνών, χορηγείται μόνο το υπόλοιπο μέχρι τα 4 έτη.
- Θετός ή ανάδοχος γονέας: μετά την άδεια της παρ. 9, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του άρθρου 53 και του άρθρου 29 του ν. 5043/2023.
- Η άδεια δεν αποτελεί αποκλειστικό δικαίωμα της μητέρας· δικαιούται και ο πατέρας.
Πότε χορηγείται σε μόνιμες εκπαιδευτικούς
Γενικό χρονικό πλαίσιο
- Η άδεια χορηγείται οποτεδήποτε μέχρι τη συμπλήρωση των τεσσάρων (4) ετών του τέκνους.
- Δεν είναι υποχρεωτικό να ξεκινά αμέσως μετά τον τοκετό· μπορεί να αιτηθεί αργότερα, εφόσον υπολείπεται επαρκές διάστημα μέχρι τα 4 έτη.
- Χορηγείται σε συνεχές χρονικό διάστημα (όχι κατά περίοδο ή τμηματικά).
Συνήθη σημεία έναρξης
- Μετά τη λήξη της άδειας λοχείας (συνήθης πρακτική, όχι νομική υποχρέωση).
- Μετά την άδεια υιοθεσίας/ανάδοχής (παρ. 9), για θετό ή ανάδοχο γονέα.
- Μετά την ολοκλήρωση άλλων διευκολύνσεων για το ίδιο τέκνο (π.χ. μειωμένου ωραρίου), εφόσον δεν έχει εξαντληθεί το δικαίωμα.
Πότε δεν χορηγείται
- Παράλληλα με μειωμένο ωράριο ανατροφής για το ίδιο τέκνο.
- Παράλληλα με άδεια κύησης ή λοχείας (η εννεάμηνη διακόπτεται και συνεχίζεται μετά).
- Παράλληλα με τρίμηνη άδεια (παρ. 1) ή διευκόλυνση παρ. 1Α του άλλου γονέα για το ίδιο διάστημα.
- Όταν έχει εξαντληθεί το δικαίωμα (9 μήνες ή υπόλοιπο μετά προηγούμενη χρήση διευκολύνσεων).
Προγραμματισμός (άρθρο 125)
- Αν η άδεια υπερβαίνει τις 20 ημέρες και το διάστημα μπορεί να προγραμματιστεί, η αίτηση υποβάλλεται έως 31/5 και αφορά το επόμενο σχολικό έτος.
- Αν δεν προγραμματίζεται (π.χ. αμέσως μετά τον τοκετό, νεοδιορισμός μετά 31/5, λόγοι υγείας), δεν εφαρμόζεται η προθεσμία του 31/5.
Νεοδιοριζόμενος/η
- Μπορεί να λάβει την άδεια αμέσως μετά τον διορισμό, εφόσον το τέκνο δεν έχει συμπληρώσει τα 4 έτη και δεν έχει εξαντληθεί το δικαίωμα.
Διευκρίνιση: Η φράση «9 μήνες μετά τον τοκετό» στις παλαιότερες οδηγίες ΔΠΕ είναι ενδεικτική πρακτική, όχι νομικός περιορισμός. Η ουσία της παρ. 2 είναι: εννέα μήνες εντός των πρώτων 4 ετών ζωής του τέκνους, εναλλακτικά του μειωμένου ωραρίου.
Διακοπή της άδειας
Η άδεια χορηγείται σε συνεχές διάστημα και δύναται να διακοπεί μόνο για:
- συμμετοχή στην υποχρεωτική εισαγωγική εκπαίδευση, ή
- χορήγηση άδειας μητρότητας (κύησης ή λοχείας) στη δικαιούχο εκπαιδευτικό.
Μετά τη διακοπή, η άδεια συνεχίζεται για το υπόλοιπο διάστημα, εντός των ηλικιακών ορίων.
Νεοδιοριζόμενος/η εκπαιδευτικός
Αν κατά τον διορισμό υπάρχει τέκνο ηλικίας έως τεσσάρων (4) ετών:
- μπορεί να λάβει ολόκληρη την εννεάμηνη άδεια, εφόσον επαρκεί το διάστημα μέχρι τα 4 έτη,
- αν το τέκνο συμπληρώνει τα 4 έτη πριν ολοκληρωθεί το εννεάμηνο, χορηγείται μόνο το υπόλοιπο,
- δεν εφαρμόζεται αναλογικός υπολογισμός βάσει υπολοίπου μειωμένου ωραρίου,
- προηγούμενη χρήση όμοιων διευκολύνσεων για το ίδιο τέκνο αφαιρείται από το δικαίωμα.
Πολλά τέκνα κάτω των 4 ετών κατά τον διορισμό: λαμβάνονται αθροιστικά τα υπόλοιπα των διευκολύνσεων, σύμφωνα με την εγκύκλιο ΥΠ.ΕΣ. ΔΙΔΑΔ/Φ.51/590/οικ.14346/29-05-2008.
Προηγούμενη χρήση όμοιων διευκολύνσεων
Για τον προσδιορισμό του υπολοίπου λαμβάνεται υπόψη προηγούμενη χρήση για το ίδιο τέκνο, ενδεικτικά:
- μειωμένο ωράριο ανατροφής,
- συνεχόμενη άδεια ανατροφής,
- άδεια φροντίδας τέκνου ιδιωτικού τομέα,
- ειδική παροχή προστασίας μητρότητας,
- άλλη όμοια διευκόλυνση.
Η χρήση από τον άλλο γονέα (όπου εφαρμόζεται η παρ. 3) συνυπολογίζεται για τον προσδιορισμό του υπολοίπου.
Νέο τέκνο κατά τη διάρκεια: το υπόλοιπο για το πρώτο τέκνο μπορεί να χρησιμοποιηθεί αργότερα, αθροιστικά με τις διευκολύνσεις του νέου τέκνου, εντός των ηλικιακών ορίων.
Όταν και οι δύο γονείς είναι υπάλληλοι
- υποβάλλεται κοινή δήλωση στις υπηρεσίες τους,
- καθορίζεται ποιος κάνει χρήση ή διαδοχικά χρονικά διαστήματα για καθένα,
- τα διαστήματα πρέπει να βρίσκονται εντός των ηλικιακών ορίων,
- δεν επιτρέπεται αλλαγή της δήλωσης μετά την έναρξη των διευκολύνσεων.
Όταν ο άλλος γονέας εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα
- ο εκπαιδευτικός δικαιούται τις διευκολύνσεις της παρ. 2 κατά το μέρος που υπολείπεται από τα δικαιώματα του άλλου γονέα,
- απαιτείται έλεγχος της πραγματικής χρήσης των αντίστοιχων διευκολύνσεων.
Όταν ο άλλος γονέας δεν εργάζεται
- η μη εργασία του άλλου γονέα δεν αποτελεί κώλυμα χορήγησης της εννεάμηνης άδειας,
- ο πατέρας εκπαιδευτικός μπορεί να κάνει χρήση της άδειας και της πρόσθετης εξάμηνης πολύδυμης γέννησης ακόμη κι όταν ο σύζυγος δεν εργάζεται,
- εφαρμόζονται οι λοιπές προϋποθέσεις των παρ. 2 έως 5 του άρθρου 53.
Ειδική προστασία μητρότητας (6 μήνες)
Αν ο άλλος γονέας έχει κάνει ή πρόκειται να κάνει χρήση μόνο της ειδικής παροχής προστασίας μητρότητας (άρθρο 142 ν. 3655/2008), χωρίς άλλες διευκολύνσεις ανατροφής, ο εκπαιδευτικός δικαιούται την εννεάμηνη άδεια της παρ. 2.
Διάσταση, διαζύγιο, χηρεία ή τέκνο χωρίς γάμο των γονέων
Τη διευκόλυνση της παρ. 2 δικαιούται ο γονέας που ασκεί την επιμέλεια.
Παρένθετη μητέρα: η νόμιμη μητέρα δικαιούται εναλλακτικά την εννεάμηνη άδεια με αποδοχές (Γνωμοδότηση Ν.Σ.Κ. 361/2009).
Προσαύξηση κατά έναν (1) μήνα
Η εννεάμηνη άδεια προσαυξάνεται κατά έναν (1) μήνα (συνολικά 10 μήνες) για γονέα που είναι:
- άγαμος, χήρος ή διαζευγμένος, ή
- έχει αναπηρία 67% και άνω,
με την επιφύλαξη των ηλικιακών ορίων.
Πολύδυμη γέννηση
Υπάλληλος που αποκτά δίδυμα, τρίδυμα ή περισσότερα τέκνα με τον ίδιο τοκετό δικαιούται επιπλέον άδεια ανατροφής έξι (6) μηνών με αποδοχές για κάθε τέκνο πέραν του ενός, εντός των ηλικιακών ορίων:
| Τέκνα | Επιπλέον διάρκεια |
|---|---|
| Δίδυμα | 6 μήνες |
| Τρίδυμα | 12 μήνες |
| Τετράδυμα | 18 μήνες |
Η πρόσθετη άδεια χορηγείται ύστερα από αίτηση, σε συνεχές χρονικό διάστημα.
Απόκτηση τέταρτου και επόμενου τέκνου
Μετά την απόκτηση τέταρτου τέκνου:
- ο χρόνος εργασίας μειώνεται κατά μία (1) ώρα ημερησίως για δύο (2) επιπλέον έτη,
- το ίδιο δικαίωμα θεμελιώνεται μετά την απόκτηση κάθε τέκνου μετά το τέταρτο.
Η ρύθμιση αφορά πρόσθετη μείωση ωραρίου και δεν αποτελεί προσαύξηση της εννεάμηνης άδειας.
Σχέση με άλλες άδειες ανατροφής
Όταν ο ένας γονέας κάνει χρήση:
- της τρίμηνης άδειας της παρ. 1 του άρθρου 53, ή
- της διευκόλυνσης της παρ. 1Α,
ο άλλος γονέας δεν μπορεί να κάνει χρήση των διευκολύνσεων της παρ. 2 για το ίδιο χρονικό διάστημα.
Όταν ο ένας γονέας κάνει χρήση της άδειας άνευ αποδοχών ανατροφής (παρ. 2, άρθρο 51), ισχύει η ίδια αρχή αποκλεισμού παράλληλης χρήσης.
Προγραμματισμός (άρθρο 125)
Για άδεια μεγαλύτερη των 20 ημερών, όταν ο λόγος και το διάστημα μπορούν να προγραμματιστούν εκ των προτέρων:
- η αίτηση υποβάλλεται το αργότερο έως την 31η Μαΐου,
- η απόφαση εκδίδεται το αργότερο έως την 30ή Ιουνίου,
- η άδεια αφορά διάστημα εντός του αμέσως επόμενου σχολικού έτους.
Δεν εφαρμόζεται όταν:
- η ιδιότητα αποκτάται μετά την 31η Μαΐου,
- είναι αντικειμενικά αδύνατος ο προγραμματισμός,
- συντρέχουν λόγοι υγείας ή άλλοι εξαιρετικοί λόγοι μετά την 31η Μαΐου,
- ο εκπαιδευτικός έχει αποσπαστεί σε εξωδιδακτική θέση.
Αποσπασμένος/η: η αίτηση υποβάλλεται στη ΔΠΕ τοποθέτησης· ο φάκελος διαβιβάζεται στην υπηρεσία της οργανικής θέσης, που εκδίδει την απόφαση.
Βασικές διευκρινίσεις
- Η άδεια αφορά γονέα υπάλληλο και δεν αποτελεί αποκλειστικό δικαίωμα της μητέρας.
- Χορηγείται με πλήρεις αποδοχές.
- Είναι εναλλακτική του μειωμένου ωραρίου ανατροφής.
- Δεν χορηγείται πλήρες εννεάμηνο όταν έχει ήδη γίνει χρήση όμοιων διευκολύνσεων που πρέπει να συνυπολογιστούν.
- Για νεοδιοριζόμενο/η δεν εφαρμόζεται πλέον ο παλαιός αναλογικός υπολογισμός βάσει υπολοίπου μειωμένου ωραρίου.
- Η σχολική μονάδα δεν εκδίδει την τελική απόφαση χορήγησης.
Καταχώριση στο MySchool
Η άδεια καταχωρίζεται ως:
«Ανατροφής παιδιού (με πλήρεις αποδοχές)»
- Η σχολική μονάδα καταχωρίζει άμεσα την άδεια χωρίς οριστική έγκριση.
- Καταχωρίζεται το πλήρες χρονικό διάστημα.
- Ενημερώνονται άμεσα τυχόν σχολεία διάθεσης ή συμπλήρωσης ωραρίου.
Σύμφωνα με την υπ’ αρ. Φ8/28610/ΓΔ4/15-03-2022 εγκύκλιο του ΥΠΑΙΘ, οι Διευθυντές και Προϊστάμενοι των σχολικών μονάδων οφείλουν, όταν η άδεια εκπαιδευτικού υπερβαίνει τις δέκα (10) ημέρες, να την καταχωρίζουν και στην ενότητα «Απουσίες εργαζομένου που σχετίζονται με αυτή την τοποθέτηση». Η καταχώριση πραγματοποιείται τόσο από τον Διευθυντή ή Προϊστάμενο του σχολείου τοποθέτησης όσο και από τον Διευθυντή ή Προϊστάμενο κάθε σχολείου διάθεσης, με τις ακριβείς ημερομηνίες έναρξης και λήξης της άδειας.
Δικαιολογητικά
Απαιτούνται σωρευτικά:
- αίτηση, στην οποία αναγράφεται το τέκνο,
- πρόσφατο (έως τριμήνου) πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης,
- ληξιαρχική πράξη γέννησης,
- υπεύθυνη δήλωση ότι δεν θα γίνει χρήση μειωμένου ωραρίου για το ίδιο τέκνο,
- βεβαίωση υπηρεσίας του άλλου γονέα για μη χρήση ταυτόχρονων διευκολύνσεων για το ίδιο τέκνο,
- διαβιβαστικό της σχολικής μονάδας προς τη ΔΠΕ.
Κατά περίπτωση:
- κοινή δήλωση γονέων (όταν και οι δύο είναι υπάλληλοι),
- βεβαίωση εργοδότη ιδιωτικού τομέα (δικαιώματα και χρήση),
- στοιχεία προηγούμενης χρήσης όμοιων διευκολύνσεων,
- δικαιολογητικά επιμέλειας,
- δικαιολογητικά άγαμου, χηρείας ή διαζυγίου,
- πιστοποίηση αναπηρίας 67% και άνω,
- δικαιολογητικά πολύδυμης γέννησης.
Η αίτηση και τα δικαιολογητικά αποστέλλονται το συντομότερο δυνατό.
Ενέργειες σχολικής μονάδας
Η σχολική μονάδα:
- παραλαμβάνει και πρωτοκολλεί την αίτηση,
- ελέγχει ότι αναγράφεται το τέκνο για το οποίο ζητείται η άδεια,
- παραλαμβάνει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά,
- ελέγχει την τυπική πληρότητα του φακέλου,
- ελέγχει την ηλικία του τέκνου,
- ελέγχει αν απαιτείται:
- κοινή δήλωση γονέων,
- βεβαίωση υπηρεσίας άλλου γονέα,
- βεβαίωση εργοδότη ιδιωτικού τομέα,
- δικαιολογητικό επιμέλειας,
- δικαιολογητικό αναπηρίας,
- πρόσθετα στοιχεία πολύδυμης γέννησης,
- επισημαίνει στη ΔΠΕ αν πρόκειται για νεοδιοριζόμενο/η εκπαιδευτικό,
- διαβιβάζει στη ΔΠΕ στοιχεία τυχόν προηγούμενης χρήσης όμοιων διευκολύνσεων,
- ελέγχει αν εφαρμόζεται ο προγραμματισμός του άρθρου 125 του ν. 4926/2022,
- καταχωρίζει ή υποβάλλει την άδεια στο MySchool ως: «Ανατροφής παιδιού (με πλήρεις αποδοχές)»
- δεν εγκρίνει οριστικά την άδεια,
- ενημερώνει άμεσα το πεδίο: «Απουσίες εργαζόμενου που σχετίζονται με αυτή την τοποθέτηση»
- συντάσσει διαβιβαστικό προς τη ΔΠΕ,
- αποστέλλει στη ΔΠΕ:
- την αίτηση,
- το πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης,
- τη ληξιαρχική πράξη γέννησης,
- τις απαιτούμενες δηλώσεις και βεβαιώσεις,
- τυχόν πρόσθετα δικαιολογητικά,
- το διαβιβαστικό,
- δεν εκδίδει την τελική απόφαση χορήγησης,
- ενημερώνει άμεσα τυχόν σχολεία διάθεσης ή συμπλήρωσης ωραρίου.